محاسبات جمعیتی
اميد به زندگي(Life Expectancy)
به ميزان متوسط عمر كه براي هر نوزاد تازه متولد شده پيش بيني مي گردد، اميد به زندگي در هنگام تولد اطلاق مي شود. كه از مهمترين شاخص هاي بهداشتي، زيستي مي باشد. محاسبه اميد به زندگي با توجه به برآوردهاي آماري در هر جامعه اي انجام پذيرفته و از جداول مخصوصی استخراج مي گردد. معمولاً اميد به زندگي در زنان كمي بيش از مردان مي باشد( به دليل عوامل مؤثر در ميزان مرگ ومير بر حسب جنس)
اميد به زندگي شديداً به امكانات و تسهيلات رفاهي موجود در جامعه بستگي دارد، لذا ميزان اين شاخص در كشورهاي مختلف متفاوت مي باشد. كافي است يك نفر در ژاپن متولد شود تا بیش از 80 سال زنده بماندو يا در بنگلادش به دنيا بيايد تا فقط 40 سال اميدوار به حيات باشد. برخي ازآمارهاي اميد به زندگي به شرح زير است:
ايران سال 1357ç 59سال ؛ ايران 1382 ç حدود 70 سال ؛ بنگلادشç40 سال ؛ ژاپن ç 85 سال
محاسبه ميزانهاي مرگ و مير
|
1000× |
D |
= CDR(Crude death rate) |
|
P |
تعدادكل مرگ هايي كه طي يكسال در جامعه روي مي دهد رقم مطلق مرگ و مير ناميده مي شود، اما دانستن اين رقم به تنهايي نمي تواند سودمند واقع شود از اين رو براي درك صحيح شرايط جمعيتي و امكان پذيري مطالعات تطبيقي ناچار به محاسبه ميزان مرگ و مير هستيم، ميزان هاي مرگ و مير را درحالت كلي بر دو گونه تقسيم ميكنند: «عمومي» و «اختصاصي». ميزان مرگ و مير كليه اعضاي جامعه در طول يك سال معين «ميزان مرگ و مير عمومي» يا «ميزان خام مرگ و مير» ناميده مي شود به عبارتي در يك جمعيت، ميزان مرگ و مير عمومي عبارتست از كسري كه صورتش تعداد مرگ و مير ساليانه آن جمعيت و مخرج آن تعداد افراد آن جمعيت در ميانه سال مورد مطالعه است.
ميزان مرگ و مير عمومي = CDR ؛ تعداد فوت شدگان در يك سال = D ؛ جمعيت ميانه همان سال= P
به عنوان مثال ميزان مرگ و مير عمومي در سال 1375 براي چند كشور به شرح زير مي باشد:
u ايرانç 7 در هزار v بحرين ç 3 در هزار w سنگال ç28 در هزار x جهان ç 9 در هزار
از نظر میزان های مرگ ومیر، مرگ کودکان زیر یک سال و زیر 5 سال و نیز مرگ و میر مادران از اهمیت ویژهای برخوردار می باشد. میزان مرگ و میر کودکان، از تقسیم تعداد مرگ و میرهای افراد کمتر از یکساله یک جامعه در طول یک سال تقویمی به موالید زنده تولد شده آن جامعه درآن سال، با ضریب هزار به دست میآید. این شاخص نشان میدهد که در مقابل هر 1000 نفر بچه زنده تولد شده در یکسال چند کودک زیر یکسال میمیرد. هر چند این میزان در کشور ما هم اکنون حدود 30 تا 35 در هزار میباشد منتها هنوز فاصله زیادی با کشورهای توسعه یافته که 1 تا 5 در هزار است داریم و البته نسبت به بعضی کشورهای در حال توسعه وضعیت بهتری داریم (200 در هزار در لیبریا).
میزان مرگ کودکان زیر 5 سال یکی از شاخصهای مهم توسعه اقتصادی و اجتماعی محسوب میشود این عدد در لیبریا 330 در هزار و ژاپن 3 در هزار میباشد
مهاجرت: برخلاف مرگ ومير و زادو ولد كه موجبات حركت جمعيت را در طول زمان فراهم مي كنند، مهاجرت شكل توزيع جمعيت در مكان را تغيير مي دهد.
ازدواج و طلاق: نگرش اجتماع به امر ازدواج و کاهش یا افزایش سن آن، با تغییر دوره زندگی مشترک افراد سبب افزایش یا کاهش میزان باروری و جمعیت خواهد شد.
زمان دو برابر شدن جمعيت(Doubling Time)
|
70 |
= زمان دو برابر شدن جمعيت |
|
درصد افزايش جمعيت |
زماني كه لازم است تا با توجه به ميزان رشد جمعيت، تعداد افراد ساكن در يك منطقه معين به 2 برابر برسد. طبعاً سرعت رشد جمعيت با زمان دو برابر شدن نسبت عكس دارد. اگر ميزان رشد منفي باشد از اصطلاح نصف شدن جمعيت(Halving time) استفاده مي شود. طرز محاسبه اين زمان به شكل فرمول فوق ميباشد:
· در سال 58 درصد افزايش جمعيت ايران 4% بود پس زمان دوبرابر شدن جمعيت ç17.5 سال بود
· در سال 84 درصد افزايش جمعيت حدود 1.4% است پس زمان دوبرابر شدن جمعيت ç50 سال بود
· در اكثركشورهاي اروپايي رشد 1/0 درصد است پس زمان دو برابر شدن جمعيتç 700 سال مي باشد.
· در كشور بلغارستان رشد 5/0- مي باشد پس زمان نصف شدن جمعيت ç 140 سال مي باشد
جدول روبرو ميزان رشد سالانه جمعيت ايران و زمان دو برابر شدن آن در همان سال را نمایش میدهد.
مشكلات ناشي از رشد بي رويه جمعيت:
1. جمعيت و تغذيهçتا سال 1399çجمعيت ايران 100ميليون ç 20% روستايي(مولد) و 80% شهري(مصرف كننده)
· تا سال 1399 ç نياز به مواد غذايي ç 2 برابر مي شود
2. جمعيت و اشتغال:
· تا سال 1350çسالانه حدوداً يك ميليون تولد در ايران
· از 50تا 1358çروند افزايشي جمعيت
· سال 1358ç دو ميليون تولد در سال(رشد حدود 4%)
· تا سال 1368 ç تداوم دو ميليون تولد
· از سال 1368ç روند كاهشي
· سال 1372 ç يك ميليون و دويست هزار تولد çروند ثابت شده
متولدين58 تا68 (دو ميليوني ها) ç سال 1378ç20سالهçدو ميليون نيروي كارçادامه روند تا 10 سال(1388)
بر اساس آمار بانك مركزي ç حدوداً 350 هزار فرصت شغلي در سال ايجاد مي شود
بر اساس تحقيقات ç زوجها علاقه به 2 بچه(حداقل)در 6 سال اول ازدواجç سن ازدواج متوسط 23 سال ç متولدين 58 تا 68 ازدواج و هر كدام حداقل دو بچه ç20 سال ديگر çتكرار مشكل
3. جمعيت و آموزش پرورش 4. جمعيت و مسكن 4. جمعيت و محيط زيست 5. جمعيت و بهداشت
جمعيت شناسي تاريخي:
بازسازي جمعيت ها: اين بازسازي براي پي بردن به شرايط اجتماعي دورانهاي گذشته حائز اهميت ميباشد. كه معمولاً بازسازي گذشته بر اساس آثار باستاني به جا مانده انجام مي شود. و در بازسازي جمعيتي آينده نيز بر اساس سياستهاي جمعيتي لازم؛ اعمال خاصي انجام مي شود مثلاً براي جوان سازي جمعيت باروري را فزوني مي دهند و يا برعكس ميتوان سن جامعه را بالا برد و يا با ايجاد توازن بين اين دو مي توان جمعيت متعادلي را به وجود آورد.
ارائه دقیق ترین و جالب ترین اطلاعات در مورد شما!!!
پاسخ تمام سوالات در مورد خصوصیات خودتان را در اینجا پیدا می کنید!!!
