آشنايي با اصطلاحات رايانه ، تعريف و مفهوم آنها :

آشنایی با اصطلاحات رایانه 

سخت افزار [1] :

هنگاميكه به قصد خريد يك رايانه وارد بازار مي شويد ، بلافاصله با انتخابهاي بسيار متعددي مواجه مي شويد . اين انتخابها ، حتي افرادي را كه در به كارگيري رايانه داراي تجربه هستند ، دچار سردرگمي مي كنند . در نتيجه ، براي اتخاذ يك تصميم معقول لازم است با عملكرد اجزاي اصلي يك سيستم كامپيوتري و معيارهايي كه بايد بر اساس آنها تصميم بگيريد ، آشنا باشيد وگر نه قطعا در انتخاب يك سيستم كامپيوتري كه نياز شما را پاسخگو باشد دچار مشكل خواهيد شد .

همانطور كه مي دانيد رايانه كاربردهاي فراواني دارد و مقدار حافظه ي آن مي بايستي متناسب با نوع كار تنظيم گردد تا بتواند از لحاظ سرعت ، امنيت، مقدار ذخيره سازي اطلاعات و ديگر تجهيزات پاسخگو باشد . حال آنكه در خريد يك سيستم كامپيوتري وجود برخي از قطعات لازم و اجباري و برخي ديگر حالت اختياري دارد. به عنوان مثال اگر يك Pc داراي كارت گرافيكي نباشد قطعا استفاده از آن غير ممكن خواهد بود اما اگر همان سيستم قلم نوري نداشته باشد شايد كاربر با مشكل چنداني مواجه نشود . پس مهمترين مساله در انتخاب قطعات سخت افزاري نياز كاري  مي باشد .

خلاصه : سخت افزار عبارتست از تجهيزات فيزيکي که سيستم کامپيوتري را تشکيل ميدهند از جمله نمايشگر ( مونيتور )، چاپگر ، صفحه کليد ، کابلها ، كارت صدا ، كارت گرافيك، هارد و غيره .پس سخت افزار از تعدادي قطعات تشکيل ميشود که هر کدام کاربرد مشخصي را در رايانه دارند.

نرم افزار[2] :

نرم افزار وجه غير قابل لمس رايانه مي باشد . نرم افزار يك نام عام است كه به تمام برنامه ها ( كه خود مجموعه اي از دستورالعملها مي باشند ) اطلاق شده و نحوه رفتار رايانه را تعيين مي كنند . هنگاميكه سخن از نرم افزار به ميان مي آيد منظور مجموعه اي از صفر و يك هايي است كه براي سخت افزار قابل خواندن باشد اما براي يك برنامه نويس لازم نيست كه با زبان برنامه نويسي ماشين آشنا باشد اكثر نرم افزارهايي كه شايد خود شما هم نام آنها را شنيده باشيد اين قابليت را دارند كه دستورالعملها را به زبان ماشين تبديل نمايند( مانند زبان C ) .

 ضمن اينكه هر نرم افزار قابليت هاي خاص خود را دارد كه كار كردن با آنها را سخت يا آسان مي كند . برخي از نرم افزارها هم الزاما به زبان ماشين نوشته مي شوند( مانند زبان اسمبلي ). به طور كلي هر نرم افزار به يكي از دو دسته نرم افزارهاي سيستمي و نرم افزارهاي كاربردي تعلق دارد . در يك جمله  نرم افزار يا برنامه هاي کامپيوتري دستور العملهايي هستند که باعث کار کردن سخت افزار  ميشوند. 

سيستم عامل[3] :

سيستم عامل مهمترين نرم افزار در کامپيوتر است . پس از روشن کردن کامپيوتر اولين نرم افزاری که مشاهده می گردد سيستم عامل بوده و آخرين نرم افزاری که قبل از خاموش کردن کامپيوتر مشاهده خواهد شد، نيز سيستم عامل است . سيستم عامل نرم افزاری است که امکان اجرای تمامی برنامه های کامپيوتری را فراهم می آورد.

سيستم عامل با سازماندهی ، مديريت و کنترل منابع سخت افزاری امکان استفاده بهينه و هدفمند آنها را فراهم می آورد.  تمام کامپيوترهای شخصی دارای سيستم عامل می باشند. ويندوز يکی از متداولترين سيستم های عامل است . يونيکس يکی ديگر از سيستم های عامل مهم در اين زمينه است . اصولاً  سيستم عامل دو عمليات اساسی را در کامپيوتر انجام می دهد : 1- مديريت منابع نرم افزاری و سخت افزاری  2- ارائه يک رابط ( اينترفيس ) يکسان برای ساير برنامه های کامپيوتری.

خلاصه:  سيستم عامل ( Operating System ) با حروف اختصاري OS نرم افزاري است که مسئول کنترل و بکار گيري منابع سخت افزاري مانند حافظه ، واحد پردازش مرکزي ( CPU) [4]فضاي ذخيره سازي ديسک و تجهيزات جانبي ميباشد. سيستم عامل مبنايي است که برنامه هاي کاربردي مانند برنامه هاي واژه پردازي و صفحه گسترده ها بر اساس آن ساخته ميشود. متداولترين سيستم عامل تا کنون Unix, Windows, OS/2, Mac  , MS-DOS بوده اند.

سيستم عامل[5] DOS:

MS-DOS   سيستم عامل تک کاربره اي است که در سال 1981 براي کامپيوترهاي شخصي آي بي ام و سازگار با آن توسط مایکروسافت منتشر شد. نسخه اصلي DOS توسط يک شرکت کوچک در سياتل به منظور کارهاي آزمايشگاهي ايجاد شده بود. از آنجا که مایکروسافت قرار بود سيستم عاملي براي IBM تهيه کند لذا آن نسخه را خريداري نمود و برنامه را تهيه کرد. مايکروسافت بعدها نگارشهاي بالاتري از MS-DOS ارائه نمود. MS-DOS تا مدتها يکي از گسترده ترين سيستمهاي عامل محسوب ميشد.

ويندوز:

ويندوز ( Windows ) سيستم عاملي است که در سال 1983 توسط مايکروسافت معرفي شد. ويندوز يک محيط رابط کاربر گرافيکي چند وظيفه اي است که بر روي کامپيوترهاي مبتني بر داس ( ويندوز Workgroups Windows for ) و به عنوان سيستم عاملي مستقل اجرا ميشوند. در ويندوز فهرستهاي گزينشي نواحي پنجره اي روي صفحه نمايش و يک ابزار ورودي مانند ماوس بکار برده ميشود.

ويندوز[6] NT :

سيستم عاملي که در سال 1993 توسط شرکت مايکروسافت ارائه گرديد. Windows NT بر خلاف نگارشهاي اوليه ويندوز به وجود سيستم عامل MS-DOS وابسته نبود. Windows NT يک سيستم عامل چند وظيفه اي ، 32 بيتي با ويژگيهاي شبکه سازي ، چند پردازشي و امنيتي ميباشد. اين سيستم عامل بر روي سخت افزار هاي متنوعي از جمله سيستمهاي 8086 و 80486 پنتيوم اينتل و همچنين کامپيوترهاي چند پردازنده اي به اجرا در مي آيد و تا 4 گيگا بايت حافظه مجازي را پشتيباني ميکند.

ویندوز ویستا Vista : آخرین ورژن ویندوز بوده که با گرافیک کامل تر و سیستم محافظتی بیشتری وارد بازار شد ولی آنچنان که انتظار می رفت نتوانست باشد و سریعتر از ویندوزهای دیگر مایکروسافت در فکر تغییر آن می باشد که ویندوز 7 جایگزین زود هنگام آن خواهد بود

سيستم عامل شبکه:

سيستم عامل شبکه سر نام عبارت ( Network Operating System ) و مخفف آن NOS ميباشد. در شبکه هاي محلي معماري سرويس گيرنده سرويس دهنده NOS شامل دو بخش است. بزرگترين و پيچيده ترين بخش نرم افزار سيستم ، در حال اجرا بر روي سرويس دهنده است. اين نرم افزار سيستم ، اعمال بسياري شامل اطلاعات حسابهاي کاربردي و دستيابي به شبکه ، امنيت ، به اشتراک گذاري منابع ، اعمال سرپرستي ، نظارت بر UPS و توان مصرفي ، حفاظت داده ها و کشف و کنترل خطا را هماهنگ ميسازد. در شبکه هاي نظير به نظير بخشي از NOS بر روي هر PC يا ايستگاه کاري متصل به شبکه نصب و در بالاي سيستم عامل PC اجرا ميگردد.

واحد پردازشگر مركزي يا CPU:

مدت زمان انجام يك كار بوسيله كامپيوتر، به عوامل متعددي بستگي دارد كه اولين آنها ، سرعت پردازشگر Processor رايانه است . پردازشگر يك تراشه الكترونيكي كوچك در قلب رايانه بوده و سرعت آن بر حسب مگاهرتز MHz و گيگا هرتز GHz سنجيده مي شود .

هر چه مقدار اين پارامتر بيشتر باشد ، پردازشگر سريعتر خواهد بود و در نتيجه قادر خواهد بود ، محاسبات بيشتري را در هر ثانيه انجام دهد . سرعت پردازشگر به عنوان يكي از مشخصه هاي يك رايانه به قدري در تعيين كارآيي آن اهميت دارد كه معمولا به عنوان يكي از اجزاي تشكيل دهنده نام رايانه از آن ياد مي شود . تراشه پردازشگر و اجزاي الكترونيكي كه آن را پشتيباني مي كنند ، مجموعا به عنوان واحد پردازش مركزي يا CPU شناخته مي شوند .

واحد پردازش مرکزي با حروف اختصاري- CPU   Processing Unit Central واحد محاسباتي و کنترلي کامپيوتر است که دستورالعمل ها را تفسير و اجرا ميکند. در اصطلاح عاميانه CPU به عنوان مغز کامپيوتر شناخته ميشود.

[1]   Hardware

[2]   Soft ware

[3]    Operating System

[4] Central Processing Unit 

[5]   Microsoft Disk Operating System