منابع اطلاعاتی جمعیت
منابع اطلاعات جمعيتي
در زمان قديم شمارش افراد انسان به وسيله خود آنها مساله ناشناخته اي بود يا اين امر به نظر آنها پليد مي نمود. بطوريكه عقيده داشتند ملت ها از آن خدا هستند و تنها خداست كه تعداد امت خود را مي داند. زيرا تنها مالك است كه مي تواند اموال خود را بر شمارد و صورت برداري كند. حتي با پيشرفت ها و تحولاتي كه در جهان به وجود آمده هنوز در مواردي تعيين تعداد انسان ها تا حدودي دشوار است.
روشهای کلاسیک مطالعه جمعیت: روشهایی که از دیرباز، به نحوی ساده یا پیچیده، در مطالعات و بررسیهای جمعیتی مورد استفاده قرار گرفته و امروز نیز اساسیترین روش مطالعه در جمعیت شناسی محسوی میشوند، روشهای کلاسیک نام دارند.{7}
روشهای کلاسیک عبارتند از: الف) سرشماری ب) ثبت وقایع حیاتی ج) آمارگیری نمونهای
الف) سرشماری:
روشی است برای کسب اطلاعات در مورد وضعیت جمعیت در زمان معین. به عبارت دیگر فرایند کل گردآوری، تنظیم، ارزیابی، تحلیل و انتشار اطلاعات جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مربوط به کلیه افراد یک کشور یا محدودهای از یک کشور در یک زمان معین را سرشماری مینامند. سرشماریهای عمومی معمولاً هر 10 سال یک بار تکرار میشوند. {7}
روشهای سرشماری:
1. سرشماری جمعیت حاضر یا واقعی (دو فاکتو De Facto): که در آن فقط جمعیت حاضر در محل یا مکان مورد سرشماری قرار میگیرد و غایبین شمارش نمیشوند. تعداد بسیار محدود مثل ترکیه و مصر از این روش استفاده میکنند. در این روش معمولاً یک روز تعطیل عمومی اعلام میشود که مردم از خانههای خود خارج نشوند. این روش کم خرج و آسان بوده ولی دقت لازم را ندارد.
2. سرشماری جمعیت قانونی یا حقوقی (دو ژور De Jure): این روش در اکثر کشورهای جهان از جمله ایران معمول است. این سرشماری طی چند روز انجام میشود. این روش نه تنها در برگیرنده کلیه اعضای خانوار است، بلکه آنهایی را هم که مؤقتاً از محل سکونت خود غایب هستند را پوشش میدهد. این روش اطلاعات آماری واقعیتر و مفیدتری در رابطه با خانوار و خانواده ارائه میدهد که برای مقاصد برنامهریزیهای اجتماعی، اقتصادی، رفاهی و ... بسیار ارزنده است.
جدول 1: نتایج شش دوره سرشماری کشور ایران از نظر حجم جمعیت
|
1335 |
1345 |
1355 |
1365 |
1375 |
1385 |
|
18954704 |
25788722 |
33708744 |
49445010 |
60055488 |
70472846 |
ب) ثبت وقایع حیاتی(وقایع چهارگانه)
سیستم ثبت احوال یکی از قدیمیترین سیستمهای جمعآوری اطلاعات در زمینه موالید، مرگ و میر، ازدواج و طلاق میباشد. از آنجا که ثبت آمارهای مرتباً و بطور مستمر دگرگونیهای جمعیتی را تعقیب و ضبط مینماید، از طریق این روش میتوان در هر لحظه از وضع تغییرات جمعیت از نقطه نظر موالید، مرگومیر، ازدواج و طلاق آگاه شد، و هر چندگاه یکبار ترازنامه جمعیت یک کشور یا منطقه را انتشارداد.
ثبت احوال در ایران قانوناً در سال 1307 شمسی(1928میلادی) شروع به کار کرد و تا سال 1314 شناسنامه تنها در تهران صادر میشد. در سال 1335 اداره ثبت احوال و آمار عمومی به اداره کل آمار و ثبت احوال تغییر نام داد و در همان سال بود که اولین سرشماری عمومی نفوس کشور را به اجرا درآورد. بعدها بدنة آمار از ثبت احوال جدا شد و در سال 1352 اداره ثبت احوال به سازمان کل ثبت احوال تغییر نام داد.
ج) آمارگیری نمونهای
در مواردی که امکان بررسی کل جامعه وجود نداشته باشد، میتواند کاربرد داشته باشد، در این روش به جای آن که اطلاع دربارة جمعیت را از مطالعه کل افراد به صورت تکتک آنها به دست آورند، از روی تعداد کمتری ( که نمونه یا Sample نامیده میشوند) و به روش خاصی(اتفاقی، تصادفی، خوشهای، سهمی)انتخاب میشوند کسب میکنند و نتایج به دست آمده را با شیوههای خاصی به کل جامعه تعمیم میدهند.
ارائه دقیق ترین و جالب ترین اطلاعات در مورد شما!!!
پاسخ تمام سوالات در مورد خصوصیات خودتان را در اینجا پیدا می کنید!!!
