روی
راه هاي فيزيولوژي و بيوشيميايي
روي, عملكرد بيش از 200 متالوآنزيم را تنظيم ميكند و بويژه براي رشد سريع بافتها مورد نياز است. كمبود آن, سنتز DNA,RNA و پروتئين را به تعويق مي اندازد. در نتيجه, تقسيم سلولي رشد و ترميم مختل ميشود. DNA پليمراز و RNA پليمراز به روي نياز دارند. روي براي بلوغ جنسي, باروري, ديد در تاريكي, حس چشايي و عملكرد سيستم ايمني مورد نياز است.
روي, طي يك فرايند فعال در دئودنوم و ژوژنوم و تا حد كمتري ايلئوم جذب ميشود. فيتات و فيبر غذايي جذب روي را كاهش ميدهند. وضعيت و كارآيي جذب روي, بستگي به نوع غذاي خورده شده و وضعيت روي در بدن فرد دارد و مقدار جذب ممكن است از 10 تا 40 درصد تغيير كند. سوء جذب چربي, جذب روي را كاهش ميدهد و اسهال روده كوچك[1][1] منجر به دفع 17-12 ميلي گرم روي در هر ليتر مايع اسهال ميشود.
روي بعد از جذب, به آلبومين (65%) و آلفا – ماكروگلبولين (30%) متصل ميشود. روي ابتدا در كبد تغليظ و سپس در بافتها توزيع ميشود. روي موجود در اسكلت براي ساير بافتها غيرقابل استفاده است. بدن انسان حاوي 1 تا 2 گرم روي است. باز گردش روي در بدن بسيار كم است و نيمه عمر آن 250 روز است. با اين حال, ذخيره روي بدن به علّت بازگردش سريع, كم است. در نتيجه, دريافت مداوم روي براي جلوگيري از كمبود آن الزامي است. مهمترين مسير دفع روي, از طريق پانكراس و ترشحات روده اي و تنها 5% آن از طريق ادرار است. بسته به دماي بدن يا وجود تب, بيش از يك ميلي گرم روي به ازاي هر ميلي ليتر عرق دفع ميشود. افزايش روي در رژيم غذايي ممكن است جذب مس را كاهش دهد.
گوشت, جگر, تخم مرغ و غذاهاي دريايي مخصوصا صدف دريايي منابع خوب روي هستند. محصولات غلات كامل حاوي روي هستند, اما زيست فراهمي روي در اين غذاها پايين است.
شاخصهاي آزمايشگاهي مناسبي براي تعيين مقدار روي وجود ندارد. روشهاي آزمايشگاهي مانند تطابق در تاريكي, آزمايش چشايي و فعاليت متالوآنزيمهاي روي مانند آلكالن فسفاتاز و كربنيك آنهيدراز انجام ميگيرند. محدوده طبيعي برخي اندازه گيريهاي آزمايشگاهي روي در زير نشان داده شده اند.
علائم, نشانه ها و درمان كمبود روي
علائم باليني كمبود روي شامل تاخير در رشد, هيپوگنادي, اختلال چشايي, بويايي يا هر دو و تاخير در بهبود زخم است. خستگي ذهني, كم اشتهايي و خشك شدن پوست ممكن است ايجاد شود. كاهش ايمني هم ممكن است به وجود آيد. كمبود غير تغذيه اي روي ممكن است در مورد آكرودرماتيس آنتروپاتيك كه يك بيماري نادر ژنتيكي است و به راحتي با درمان با روي بهبود مييابد, اتفاق افتد. اين كمبود در سندرمهاي سوء جذب نيز ديده ميشود.
استفاده از مقادير بالا و اثرات آن
اثرات سمي دوزهاي بالاي روي شايع نيست, اگرچه روي ممكن است آنتاگونيست مس باشد. در بمياران مبتلا به كمخوني داسي شكل, مصرف حدود mg150 روي در روز, ممكن است علائم كمبود مس را تشديد كند. به علاوه, مصرف زياد روي براي درمان بيماري ويلسون كه يك سندرم افزايش جذب مس است, به كار ميرود. سطح HDL پلاسما بعد از تزريق دوز بالاي روي, افت ميكند كه خوشايند نيست. استفاده از قرصهاي ضد بارداري ممكن است كاربرد پس از جذب روي را تغيير دهد, اگرچه مدارك نشان ميدهد كه نياز به روي در اين زنان افزايش نمييابد.
|
مطالب مرتبط و کل ریزمغزی ها: |
ارائه دقیق ترین و جالب ترین اطلاعات در مورد شما!!!
پاسخ تمام سوالات در مورد خصوصیات خودتان را در اینجا پیدا می کنید!!!