راه حل صبحانه نخوردن کودکان
کودکان و صبحانه
آيا كودك شما ترجيح ميدهد كه صبحانه نخورد؟ آيا هر روز صبح سر اين مسأله ـ كه كودك قبل از رفتن به مدرسه يا بازي، غذاي كافي بخورد ـ درگيري داريد؟
برخي از كودكاني كه به مدرسه ميروند يا اصلاً صبحانه نميخورند، يا خيلي كم يا بسيار باعجله صبحانه ميخورند. در حالي كه پس از 11 تا 12 ساعت بيغذايي، در واقع براي آغاز روز و پيشگيري از دلضعفه ـ كه مانع فعاليت كودك ميشود ـ بدن به انرژي زيادي نيازمند است. بزرگسالان به صبحانه متعادلي نياز دارند، ولي نياز كودكان در حال رشد به پروتئين، گلوسيد، ويتامين و مواد معدني بسيار زياد است بسياري از كودكاني كه به مدرسه ميروند به اين دليل صبحانه نميخورند، چون از سنين قبل از رفتن به مدرسه و دوران خردسالي عادت به خوردن صبحانه نكردهاند.
راهحلهاي زير به شما كمك ميكند كه كودك خود را از همان دوران خردسالي به مرور زمان به خوردن صبحانه عادت دهيد.
ـ سعي كنيد براي كودكتان الگوي خوبي باشيد. كودكان از والدين خود تقليد ميكنند بنابراين طوري رفتار كنيد كه از كودكتان انتظار داريد. اگر شما صبحانه نخوريد، او هم نميخورد. همگي با هم و به شكل خوشايند و بدون عجله غذا را صرف كنيد. سعي كنيد از صبحانه لذّت ببريد و نشان دهيد كه واقعاً خوشحاليد. اگر با وجود نشان دادن يك الگوي خوب، هنوز كودك از خوردن صبحانه امتناع ميورزد، آن را تبديل به يك درگيري شديد خودتان نكنيد بلكه به شگردها و راهكارهاي ديگر بينديشيد.
ـ اگر كودك شما غذاهاي معمول را نميخورد، غذاهاي ديگر را امتحان كنيد.
براي كودك شير تهيّه كنيد و به او اجازه دهيد كه فقط غذاي مايع بخورد يا سيبزميني سرخ شده را با يك ليوان شير به او بدهيد. وقتي كودك از نظر تغذيهاي تأمين ميشود، شكل غذاي داده شده اهميتي ندارد.
بعضي والدين اصرار دارند كه هرچه خودشان ميخورند، كودكشان هم، همان را بخورد. مثلاً چايشيرين با پنير ميخورند يا اينكه روي هليم خود شكر ميريزند و با زور و اجبار از كودك خود ميخواهند كه آنها را بخورد. اين در حالي است كه كودك دوست ندارد. نتيجه آن كه كودك از خوردن صبحانه بيزار ميشود.
در كل كودك ميتواند هرچه خواست بخورد و دليلي ندارد كه او مانند بقيه عمل كند. كودكاني وجود دارند كه پنير را با مربا ميخورند در حالي كه اين برخلاف سليقه و ذائقه اكثر مردم است. هدف اين است كه به نوعي كودك را به خوردن صبحانه علاقهمند كنيد، نه اينكه وي را از خوردن صبحانه متنفر سازيد.
ـ والدين بايد در حد امكانات خود سر ميز صبحانه از غذاهاي مختلف استفاده كنند و غذاهاي جديدي را هرچند وقت يك بار به برنامه صبحانه اضافه كنند تا از يكنواختي جلوگيري شود. اگر كودك شما ناگهان از خوردن غذايي كه قبلاً دوست داشت، امتناع ميورزد به زور آن را به او ندهيد. براي مدتي آن را كنار بگذاريد و سپس به تدريج و با ظرافت، مجدداً آن را به برنامه غذايي اضافه كنيد. براي صبحانه روي غذاي مشخصي تعصب نداشته باشيد.
ـ سعي كنيد زمان كافي را براي يك صبحانه مفرح در نظر بگيريد تا صبحانه براي كودك لذتبخش شود. به عنوان مثال كودكان خردسال از اين كه ليوان و فنجان مخصوص به خودشان را داشته باشند، لذّت ميبرند. آنها از اين كه با تزئين قسمتي از نان با مقداري پنير و درست كردن يك شكل و آراستن سفره شركت كنند، سرگرم ميشوند. به كيك صبحانه كرم اضافه كنيد و با شكلات، روي آن شكلهاي جالبي بكشيد تا كودكان از خوردن آن لذّت بيشتري ببرند. در سفره صبحانه از نانهاي فانتزي متنوع استفاده كنيد.
ـ موقع صرف صبحانه با كودك همراه باشيد. كودكان خردسال نبايد هنگام صبحانه تنها رها شوند. حتّي كودكان بزرگتر نيز دوست دارند همراهي داشته باشند. اگر نميتوانيد هنگامي كه كودك صبحانه ميخورد، با او سر ميز بنشينيد، در اتاق بمانيد و به او يك «همراه صبحانه خوردن» بدهيد تا سر ميز با او بنشيند. معمولاً يك عروسك يا حيوان پارچهاي براي اين كار مناسب است، ولي حتّي وسايل جالبي نظير راديو، تلويزيون يا كتاب مصور نيز ممكن است همين تأثير را داشته باشد. اگر گهگاه كودك زير نظر شما هنگام صرف صبحانه تلويزيون تماشا كند، اشكال ندارد با اين حال بايد مراقب باشيد كه اين كار به صورت يك عادت درنيايد.
ـ دانههاي خوراكي را بستهبندي كنيد. يك نمونه دانه خوراكي (مثل ذرت بو داده) را با كمك كودك خود انتخاب كنيد و سپس آن را به اندازههاي مناسب داخل كيسههاي پلاستيكي تميز بريزيد. در هر بسته يك جايزه مانند عكس برگردان، بليت رفتن به مكان ديدني مثلاً باغوحش يا موزه بگذاريد. كودك هنگامي جايزه را ميبرد كه تمامي غذا يا مقدار معيني از آن را كه قبلاً روي آن توافق شده است، بخورد.
ـ با كودك ساختمان بازي كنيد. در ازاي هر لقمهاي از صبحانه كه كودك شما ميخورد، به او يك تكه ساختمان اسباببازي بدهيد. هنگامي كه كودك صبحانهاش را خورد، ميتوانيد از اين تكهها براي ساختن يك قلعه استفاده كنيد. يا اين كه اگر كودك دوست دارد اجازه دهيد كه موقع صرف صبحانه تكهتكه، قلعه را بسازد.
ـ خورشيد بكشيد. به كودك اجازه دهيد هر بار كه يك لقمه غذا ميخورد، با ماژيك روي يك تكه كاغذ خط بكشد. او را تشويق كنيد در حالي كه غذاي خود را ميخورد، يك منظره را تمام كند. روي يك تكه كاغذ، منظره خورشيد را بكشيد و از او بخواهيد با هر لقمه، يك شعاع نوراني به خورشيد اضافه كند. اگر اين عمل را به صورت پيوسته انجام دهيد، ميتواند هر روز شعاعهاي بيشتري را به خورشيد اضافه كند و و هنگامي كه خورشيد بسيار تابان شد، كودك شما يك جايزه مانند رفتن به پارك را خواهد برد.
ـ زمان بگيريد... براي اين كه به كودكاني كه كند غذا ميخورند انگيزه بدهيد، ساعت را روي زماني كه كودك بايد صبحانهاش را تمام كند، تنظيم كنيد و او را برانگيزيد كه قبل از به صدا درآمدن زنگ، صبحانهاش را تمام كند. سپس به تدريج زمان را كوتاهتر كنيد و براي اين منظور هر روز يك تا دو دقيقه زمان را كوتاهتر كنيد تا اينكه به يك زمان قابلقبول براي پايان دادن صبحانه دست پيدا كنيد.
ـ زمان صرف صبحانه موقع خوبي براي آموزش فلسفههاي جهانشمول، يا آداب معاشرت نيست. زمان صرف صبحانه موقع مناسبي است تا به كودكان بفهمانيم كه خانه آنها يك آشپزخانه و اتاق غذاخوري با جوي خوشايند و غذاي خوب دارد. به طوري كلي، زمان صرف صبحانه زمان مناسبي براي صحبتهاي طولاني نيست. هنگام صبح، والدين يا كودكان اغلب خوابآلود و بدخلق هستند و بگومگوها ممكن است به راحتي به اوقات تلخي و عصبانيت منتهي شوند.
ـ به كودك اجازه دهيد كه در برنامهريزي صبحانه كمك كند. اگر به كودك خود اجازه دهيد كه در تنظيم برنامه هفتگي صبحانه كمك كند يا اين كه هنگام خريدن لوازم صبحانه شما را همراهي كند، با علاقه بيشتري سر ميز صبحانه حاضر خواهد شد.
ـ اگر فرزند شما صبحها بياشتهاست، وقتي از خواب بيدار ميشود، يك ليوان آب قند به او بدهيد. اغلب اين كار مؤثر واقع ميشود و او نيم ساعت بعد ابراز گرسنگي ميكند.
ـ سعي كنيد صبحانه را مختصر كنيد. اگر كودك شما ناهار را به صبحانه ترجيح ميدهد، به او يك صبحانه مختصر و يك ناهار مفصل بدهيد. اين برنامه در حالتي كه صبحانه انرژي كافي را براي صبح فراهم كرده است و تا هنگام صرف ناهار، كودك از نظر انرژي كمبود ندارد، مشكلي ايجاد نميكند.
به طور كلي، نخوردن صبحانه در ميان دانشآموزان تأثير سويي بر كاهش انگيزش به درس و نيز دقت و تمركز دانشآموزان دارد، كه با ايجاد روشهاي توسعه فرهنگسازي و اطلاعرساني و نيز بسط ارتباطات مستمر خانه و مدرسه به نتايج بسيار مطلوبي ميتوان رسيد.
منبع : روزنامه اطلاعات
منابع:
ـ گينات، هايم جي (1384) رابطه بين والدين و كودكان، ترجمه سياوش سرتيپي، انتشارات مؤسسه اطّلاعات، چاپ شانزدهم، تهران
ـ گاربر، استيفن(1381) چگونه با كودكم رفتار كنم، ترجمه شاهين خزعلي و ديگران، انتشارات مرواريد، چاپ هفتم، تهران
ـ پرنو، لورانس (1381) دنياي شيرين بچّهداري، مترجم ليلا سازگار، انتشارات روزبهان، چاپ هفتم، تهران
ـ محمّد قليها، بهروز و ديگران(1383) تجارب كارآمد تربيتي اوليا و مربيان جلد اوّل، انتشارات انجمن اوليا و مربيان، چاپ اوّل، تهران